آبسلانگ یک واژه فرانسوی (abaisse-langue) است که در نوع چوبی و پلاستیکی طراحی و تولید می شود. آبسلانگ چوبی روی سطح خود دارای تراشه هایی است که روی فرم پلاستیکی آبسلانگ وجود ندارد. آبسلانگ با مخاط سطحی دهان و مجرای گوش تماس مستقیم دارد بنابراین این وسیله باید به خوبی نگهداری شده تا به تمیزی آن آسیبی وارد نشود. هنگام کار با این ابزار و کالای پزشکی باید از دستکش یکبار مصرف استفاده شود و تنها یک بار مورد استفاده قرار گیرد و سپس از محیط باید دور انداخته شود.
آبسلانگ چیست؟
این ابزار ساده پزشکی برای انجام معاینات حلق بیماران و برای ممانعت از بالا آمدن زبان هنگام معاینه مورد استفاده قرار می گیرد. این وسیله از لحاظ ظاهری همانند چوب بستنی است و برای انجام معاینات گوش، حلق و گلو و نمونه برداری از این اعضا استفاده می شود. آبسلانگ در مراکز بهداشتی، مطب ها و بیمارستان ها کاربرد زیادی دارد و در هنگام معاینه سبب پایین نگه داشتن زبان شده و انجام معاینات دقیق را به پزشک می دهد.
چگونگی ساختار آبسلانگ
آبسلانگ به نام دپرسور نیز شناخته می شود و دارای ساختار بسیار ساده ای است. این ابزار ساده و کاربردی در اندازه های مختلف و انواع چوبی، فلزی و پلاستیکی تولید می شود. آبسلانگ دارای طول و عرضی به اندازه 10 در 2 سانتیمتر است و سطحی صاف و دو سر گرد دارد. آبسلانگ های چوبی و پلاستیکی باید بعد از یک بار مصرف شدن، دور انداخته شوند و برای جلوگیری از آلودگی محیط می توان برای دفع آن ها از سیفتی باکس استفاده کرد.
اهمیت استفاده از آبسلانگ چیست؟
آبسلانگ را می توان یکی از ابزارهای مهم و ضروری هر مطب یا مراکز درمانی دانست؛ زیرا یک ابزار کاربردی برای انجام نمونه برداری و معاینات حلق و گلو می باشد. استفاده از آبسلانگ در هنگام انجام معاینات از پیشرفت بیماری جلوگیری می کند و نقش مهمی در رعایت بهداشت، عدم انتقال بیماری، ایمنی کادر بهداشت دارد. استفاده از آبسلانگ در داندانپزشکی و معاینات دهانی به پزشک کمک می کند تا علائم هرنوع بیماری را در داخل دهان به خوبی مشاهده کند و از عفونت و پیشرفت آن جلوگیری نماید.
تاریخچه استفاده از آبسلانگ
تحقیقات انجام شده روی نمونه خاصی از آبسلانگ که مربوط به تمدن مصر است؛ نشان داد که این آبسلانگ ها از لحاظ ظاهری شبیه گیره هایی بوده اند که با نمونه های امروزی تفاوت دارند. نمونه های اولیه آبسلانگ ها به فرم چوبی و از جنس چوب درختان مختلفی چون درخت بالسا ، کاج یا چوب درخت سکویا ساخته شده اند. همچنین در جنگ داخلی آمریکا برای معاینه سربازان برای اولین بار در تاریخ پزشکی از آبسلانگ فلزی استفاده شد. مدت زمان زیادی است که از این ابزار ساده و کوچک برای انجام معاینه دهان ، حلق بیمار و همچنین شکسته بندی های کوچک مانند انگشت دست یا پا استفاده می شود.
انواع آبسلانگ پزشکی
وسایل و ابزارهای مربوط به پزشکی توسط سازمان بهداشت جهانی در سه کلاس I، II و III طبقه بندی شده اند. این طبقه بندی ها بر اساس میزان خطرناک بودن و ضررهای جانبی این وسایل انجام می گیرد. و هر چه شماره کلاس بالاتر رود به این معنا است که این ابزار برای بیمار خطرناک تر است و باید بیشتر تحت کنترل باشد. آبسلانگ های فرم چوبی در دسته لوازم پزشکی کلاس I قرار می گیرند؛ بنابراین این وسیله برای بیمار خطری ندارد و کنترل کمی بر روی آن انجام می شود. در صورت استفاده از این ابزار باید آن ها را دور انداخت تا از انتقال بیماری جلوگیری شود؛ در صورت بی احتیاطی کادر درمان در استفاده مجدد از آبسلانگ احتمال خطر ناک بودن آن برای بیمار وجود دارد. آبسلانگ ها در اندازه ها و فرم های گوناگون ساخته می شوند که به شرح زیر می باشند: 1. آبسلانگ چوبی این نوع آبسلانگ ظاهری همانند چوب بستنی دارد و از چوب درختان بالسا یا توس ساخته می شود. به دلیل سبکی و نازکی این آبسلانگ تمیز و استریل کردن آن دشوار است؛ بنابراین فقط یکبار استفاده شده و سپس دور انداخته می شود. یکی از عواملی استفاده رایج از این ابزار چوبی ساده، قیمت ارزان ان است. 2. آبسلانگ نوری از مدرن ترین آبسلانگ های کنونی، دپرسور نوری یا زبانی است؛ که طراح یخاصی داشته و برای معاینات دهان و دندان به کار می رود. زمانی که با استفاده از این آبسلانگ پزشک روی محل مورد معاینه نور می اندازد معاینه حلق، گلو و دندان ها را به طور دقیق تر انجام می دهد. آبسلانگ های نوری را می توان چندین بار مصرف کرد؛ البته بعد از هر بار معاینه بیمار برای جلوگیری از انتشار عفونت باید آن ها را به خوبی استریل کرد. 3. آبسلانگ کودکان این آبسلانگ ها در اندازه های کوچکتر و به صورت طعم دار ساخته می شوند تا کودک در برابر معاینات پزشک آرام باشد. آبسلانگ مخصوص کودکان برای معاینه دهان و دندان بچه ها در مهد کودک ها و مدارس توسط مربی بهداشت استفاده می شود. 4. آبسلانگ استریل این آبسلانگ ها برای معاینه نقاط حساس بدن که احتمال انتشار عفونت در آن زیاد بوده و نیاز به ضدعفونی است؛ کاربرد دارد. این ابزار بهداشتی به صورت تکی و بدون لاتکس در بسته بندی های جداگانه ای قرار داده می شوند. 5. آبسلانگ فلزی این نوع آبسلانگ ها چندین بار مصرف هستند و باید بعد از استفاده به خوبی استریل شوند. آبسلانگ فلزی در داندان پزشکی و جراحی بسیار پرکاربرد است. آبسلانگ های فلزی مطابق استاندارد (GMP) تولید می شوند و هنگام خرید باید روی بسته بندی تاییدیه FDA مشاهده شود. 6. آبسلانگ پلاستیکی آبسلانگ پلاستیکی دارای ویژگی هایی چون سطح صاف، فاقد شیار روی سطح، قیمت پایین، وجود انحنا بر روی دسته، انعطاف پذیری، استحکام بیشتر نسبت به نوع چوبی آبسلانگ است که آن را به ابزاری محبوب نزد پزشک و بیمار تبدیل کرده است. آبسلانگ پلاستیکی از جنس پلی استاریرن ساخته می شود.
کاربردهای آبسلانگ در پزشکی
از آبسلانگ در لارنگوسکوپی و آتل بندی انگشتها یا دست، بی حسی موضعی دهان و حلق، جلوگیری از خفگی، ساخت دارو و پمادها، نمونه برداری، جلوگیری از خون دماغ شدید یا شکستگی بینی، آزمایش شکستگی فک و در دندانپزشکی برای پایین نگه داشتن زبان و انجام کار های داندانپزشکی استفاده می شود. علاوه بر این موارد، آبسلانگ در سایر مشاغل چون آرایشگاه ها برای انجام اپیلاسیون و برای ساخت کاردستی در مهدکودک ها و مدارس کاربرد فراوان دارد.